BUYRUN GENÇLER
PROGRAMLAMA
1 İş Akışı
CNC tezgahı kullanarak parça işlemek için parçanın NC programını yapmak ve bu programdaki komutlara göre tezgahı çalıştırmak gereklidir.
İş Akışı:
1. Parçanın teknik resmi tezgah koordinatlarına göre hazırlanır.
2. Parçanın teknik resmine göre operasyon planı yapılır.
3. Operasyon planı ve resme göre parça programı yazılır. Program delikli şerit, kaset veya diskete kaydedilir. Bunların olmadığı durumda yazılan kağıtta kalır.
4. Program direk kablo bağlantısı ya da elle tuşlayarak tezgahın kontrol ünitesinin hafızasına aktarılır.
5. İş parçası ve takımlar tezgaha bağlanır.
6. İş parçası ve takımların ölçümleri yapılır.
7. Programdaki komutlara göre tezgah çalıştırılır ve parça işlenir.
2 Programların yapısı
Tezgahı çalıştırmak için CNC üniteye verilen komutlara PROGRAM denir. Programda verilen komutların sırasına göre takımlar hareket eder, yardımcı fonksiyonlar çalışır.
Bir işlemi yapmak için verilen komutlar dizisine BLOK denir.
2.1 Programın yapısı
Yukarıda görüldüğü gibi programların başında PROGRAM NUMARASI bulunmaktadır. Program numarası O harfi ile birlikte 4-rakamlı bir sayıdan meydana gelmiştir ve programların birbirlerinden ayıredilmesine yarar.
Her programın sonunda ise PROGRAM SONU KOMUTU olan M30 veya M02 bulunur.
Hafızaya yüklenebilecek program sayısı kullanılan kumanda ünitesine ve hafızanın kapasitesine bağlıdır.
2.2 Blok'un yapısı
N: Blok (sıra) numarası
G: G-(hazırlık) fonksiyonu
X, Z: Pozisyon komutları
M: M-(yardımcı) fonksiyonu
S: S-(hız) fonksiyonu
T: T-(takım) fonksiyonu
; : Blok sonu kadu (işareti)
Bir blok diğerlerinden BLOK SONU KODU (işareti) ile ayrılır.Blok sonu kodu için (E.O.B.=End of the block) " ; " işareti kullanılır. Ancak bu işaret bazı normlarda değişmektedir.
2.3 Kelime ve Adres (Word & Address)
2.4 Satır, Sıra veya Blok Numarası (Sequence Number)
Blok numarası, bloklar için sadece referans numaralarıdır. N harfi ve 4-rakamlı bir sayıdan meydana gelmiştir.Blok numaralarının parça işleme sırası üzerinde herhangi bir etkisi yoktur. Bundan dolayı blok numaraları ardışık (düzenli), karmaşık veya aynı numara birkaç kez kullanılmış olabilir. Hatta blok numarası kullanılmayabilir. Blok numarasının kullanılmasının amacı; programda komutla istenilen bloğa atlama yapılabilmesi ve bloğun aranabilmesidir.
NOT:
1. Hafızada blok numarası aratmadan önce program numarası kontrol edilmelidir.
2. Bir programda aynı blok numarasına sahip iki ya da daha fazla blok varsa sadece ilk önce bulunan bloğun işlemleri yapılır, daha sonraki bloklar işlenmez.
3. Blok numarası olmayan bloklarda da adresler arattırılabilir.
2.5 Ana program - Alt program
Aynı işlemler bir programın değişik yerlerinde aynen tekrarlanıyorsa ALT PROGRAMLAR (SUBPROGRAM = SUBROUTINE) kullanılır.
Alt programın başında ana programda olduğu gibi O harfi ve 4 rakamlı sayıdan meydana gelmiş bir program numarası, sonunda ise ALT PROGRAM SONU KOMUTU olan M99 bulunur. Ana programda işlemler yapılırken M98 P--ALT PROGRAM ÇAĞIRMA KOMUTU okununca, alt programların işlemleri yapılmaya başlanır. Alt program işlenip bitirilince M99 komutu ile ana programa dönülür. Ana programın işlemlerine kalındığı yerden devam edilir.
Not: I- M98 P- - Q - - L- -;
Komutunda P : Alt programın numarası
Q : Alt programın blok numarası
L : Alt programın tekrarlanma sayısı
Bu komut ile P alt program numarası çağrılır.Alt program Q numaralıbloktan itibaren işlenmeye başlanır.Alt program L defa işlendikten sonra ana programa dönülür.Burada P değerine birşey yazılmazsa, ana programdaki alt program çağırma bloğundan sonra gelen blok numarası alt program numarası olarak alınır.
Q değerine birşey yazılmazsa, alt program başından itibaren işlenir.
L değerine birşey yazılmazsa, alt program bir defa işlenir.
II - M99 P-- ;
Alt program sonunda bu komut kullanılırsa, ana programdan blok numarası P olan bloğa dönülür.
III - M-99 ;
Komutu ana programda kullanılırsa, ana programın başına dönülür.
IV - M99 P-- ;
Bu komut ana program içerisinde kullanılırsa, ana programda P numaralı bloğa dönülür.
V- Bir alt program işlenirken başka bir alt program çağrılabilir. Aşağıda görüldüğü gibi dördüncü kademeye kadar alt program çağırmak mümkündür.
3 Koordinat Sistemleri ve ölçüler
Koordinat kelimeleri (X, Y, Z) CNC tarafından koordinat sistemlerinin tanımlanmasına yarayan ve takımların, eksenler boyunca ilerlemesini sağlayan komutlardır. Koordinat kelimeleri, eksenlerin adreslerini bildiren harfler ile ilerlemenin yön ve miktarını bildiren sayılardan meydana gelmiştir.
3.1 CNC Tornalarda Koordinat Sistemleri - Referans Noktası
CNC Tornalarda İKİ çeşit koordinat sistemi vardır:
1. Tezgah koordinat sistemi
2. İş parçası koordinat sistemi
3.1.1 Tezgah Koordinat Sistemi - Referans Noktası
Tezgahı Mutlak Sıfır Noktası, Tezgahın üzerinde imalatçısı tarafından seçilmiş sabit bir noktadır. Tezgahın mutlak sıfır noktasını orijin (baçlangıç) alan koordinat sistemine, Tezgah koordinat sistemi denir. Ayrıca CNC Tezgah üzerinde Referans Noktası denilen standart bir nokta tanımlanmıştır. Referans noktasının, mutlak sıfır noktasına göre uzaklıkları, tezgah imalatçıları tarafından her makine için ayrı ayrı Tezgah Parametreleri ile belirtilmiştir.
Tezgah Koordinat Siatemlerinin Bulunması
Tezgah, referans noktasına iki şekilde gönderilebilir:
a) Elle referans noktasına gönderme işlemi, tezgah kumanda şalteri, referansa gitme (Zero Return) modunda (konumunda) eksen tuşlarına basılarak yapılır.Genellikle tezgaha enerji verilip çalışmaya başlanacağı zaman kullanılır.
b) Otomatik referans noktasına gönderme ise G28 program koduyla yapılır.
Tezgah bir defa referans noktasıma gönderildiğinde, tezgah koordinat sistemi
kumanda ünitesi tarafından tanınmış olur. Bu tanıma tezgahın enerjisi kesilinceye kadar devam eder. Yani Reset veya iş parçası koordinatlarının tanımlanması gibi işlemlerle değişmez.
Genellikle tezgahın mutlak sıfır noktası ile referans noktası farklı noktalardır.
3.1.2 İş Parçası Koordinat Sistemleri
Parça Teknik Resmi Koordinat Sistemi - CNC Koordinat Sistemi
Parçanın teknik resminin koordinatlarını kullanılarak hazırlanan program komutları ile kontrol ünitesi takımları hareket ettirir. Bunun sonucunda da iş parçası teknik resme göre işlenir. Ancak iş parçasınn doğru işlenebilmesi için her iki koordinat sisteminin çakışması ya da arasındaki farkın tesbit edilmesi gereklidir.
CNC Tornalarda, iş parçası koordinat sistemi genellikle iki şekilde seçilebilir:
1) İş parçasının koordinat sisteminin sıfır noktası, tezgahın ayna yüzeinde olabilir. Yani aynanın (iş milinin) merkezi x = 0.0, aynanın alın yüzeyi ise z = 0.0 alınır
2) İş parçasının koordinat sistemlerinin sıfır noktası olarak aprçanın alın yüzeyi alınır. Yani ayna merkezi X = 0.0, iş parçasının finiş işlenmiş alın yüzeyi Z = 0.0 alınır.
YORUMLAAAAR......
Gayet güzel ve teknik bir açıklama victor.Ellerine sağlık.
Ama programlama kısmı olarak "Bu program yapısı FANUC 'tur " deseydin tam olacaktı.
Siemens ya da OSP sistemde ya da CINCINNATI de programı böyle yazarsan çalışmaz :-X
Özellikle programlama konusunda kod , çevrim ya da özelikli program yapısı anlatırken lütfen programlama sisteminin çeşidini belirtelim.
Anlatım gerçekten güzel ve faydalı.Teşekkür ederim.
teşekkürler
ellerine sağlık
bu yazıları kopyalayamazmıyız acaba
bence forumda pek yorum yazılmadığı ve klasık adamlar dışında bir paylaşım olmadığı için kopyalama işlemi yapılmıyor olabilirrrrrrrrrrr.
Alıntı yapılan: candan - Nisan 11, 2008, 08:05:36 ÖÖ
bu yazıları kopyalayamazmıyız acaba
Kopyalamak istediğin mesajı önce "alıntı" yap.Daha sonra açılan mesaj sayfasında kopyalayabilirsin.
abicim elıne saglık kıyak olmuş ama bunu site yöneticilerınden videolu bi şekılkde anlatmaları daha kıyak olur diye düşünüyorum saygılar cnc meraklıları ben aranızda yenıyım operatörlük için kurs alıoyorum
teşekkürler eline sağlık.
Eline salık Victor teşekkürler
emek verilmiş saygılar
emegin için teşekkürler
Yazıdan ziyade videolu görsel anlatımlara öncelik verirlirse daha iyi olacagı kanısındayım ark. sitenize yakın zamanda uye oldum yorumlar güzel site gidişat güzel Cnc sektörunde teknık manada yararlı olacak bir site emegi gecen ark. tesekkur ederim
CNC PROGRAMLAMADA KULLANILAN KARAKTER
Kullanılan Q karakteri,çevrimler içersinde çevrimin özelline Q göre farklı anlamlar taşır.
Q100,Q200..vb
Kullanılan P karakteri,çevrimler içersinde çevrime özgü anlamı olmakla birlikte alt program çağırma işleminde
çağırılacak programın numarasıdır.
P P01,P17.. vb
L Kullanılan L karakteri, programlamada programın tekrar edeceği miktardır.
L10,L5... vb
Kullanılan I,J,K karakterleri, programlamada dairenin merkezinden olana kaçıklık miktarını gösterir.Çevrimler içersinde
kullanıldığında çevrime özgü anlam taşırlar.
I,J,K
I19.J19,K19...vb
Kullanılan N karakteri, satır numarasını ifade eder. NN
10,N20.. vb
; EOB Kullanılan ; karakteri, satır sonunu ifade eder.
G00 X10.;
W Kullanılan W karakteri, Z ekseninle aynı yönde hareket eder,yazıldığı değer kadar bulunduğu noktan uzaklaşır.
W100,W-50 ..vb
Kullanılan U karakteri, X ekseninle aynı yönde hareket eder,yazıldığı değer kadar bulunduğu noktan uzaklaşır. UU
100,U-50 ..vb
T Kullanılan T karakteri, takım numarasını gösterir.
T0101,T0909 vb
Kullanılan S karakteri, aynanın dönme hızını belirler. S
S1500,S350 ..vb
Kullanılan R karakteri, iş parçası üzerindeki radüslerin programlanmasını sağlar veya bazı çevrimlerde kullanıldığında
çevrimin özelliğine göre farklı fonksiyonlar tanıtır.
RR
10,R2 .... vb
Kullanılan F karakteri, tezgah eksenlerinin iş parçası üstünden talaş kaldırma hızını belirler. FF
0.015,F0.1 .. vb
Kullanılan M karakteri, tezgah üreticisin belirlemiş olduğu komutlardır.Bu komutlar tezgah parçalarını, opsiyonların kumanda
eder.
MM
01,M08,M30.vb
G Kullanılan G karakteri, İSO karakteri olarak tezgahın işletme komutlarıdır.
G00.G01,G71 .vb
A Kullanılan A karakteri, iş parçasının üstündeki açıyı ifade eder.
G00 A30
B Kullanılan B karakteri, tezgah aynasının derece cinsi pozisyon almasını sağlar.
G00 B270
Kullanılan C karakteri, tezgah aynasın derece olarak dönmesini ifade eder.3 veya daha fazla eksenli tezgahlarda
aktiftir.Yanında yazılan değer kadar tezgah aynasını pozisyon alır.
C
G00 C180
Z Kullanılan Z karakteri, tezgahın eksenini ifade eder.Genelde aynaya dikey çalışan eksendir.
G00 Z200 ...vb
X Kullanılan X karakteri, tezgahın eksenini ifade eder.Genelde aynaya paralel çalışan eksendir.
G00 X200 ....vb
KARAKTER PROGRAMLAMADA KULLANILAN KARAKTERİN AÇIKLAMALARI insallah yeni arkadasdların isine yara
emeğine sağlık teşekürler
emeğine saglık
Emeğinize sağlık arkadaşlar
sayın bilgilerini paylaşan ustalarım ben manuel tornadan cnc tornaya geştim bu konuda daha ayrıntılı bilgi verebilirseniz cok teşekür ederim. arkadaşların dilinden kurtarmış olursunuz!
teşekkürler